جواد حسن زاده
فرماندار شهرستان باخرز

    .     .     .
ویرایشگر متن
معرفی شهرستان باخرز


شهرستان باخرز یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوي در شمال شرقی ايران است. مرکز این شهرستان، شهر باخرز است. باخرز در مرداد ماه سال 1389 از بخش به شهرستان ارتقا یافت.شهرستان باخزر دارای دو بخش مركزي و بالاولايت با مرکزیت قلعه نو است.

مقدمه:

شهر باخرز مرکز شهرستان باخرز در مجاورت شهر قدیمی مالین که از قدیمی ترین مراکز سکونتی منطقه بشمار می رود استقرار یافته است . مالین از شهرهای آباد قبل از اسلام بوده که به عنوان تنها کانون شهری در ناحیه باخرز بین هرات و نیشابور وجود داشته است .در طول تاریخ حوادث زیادی بر این شهر گذشته ، زمانی آباد و پر رونق و زمانی کم جمعیت و ویران ، امروزه از مالین فقط تلی از خاک در تپه های جنوب شرقی شهر فعلی باخرز وجود دارد. حوادث مختلف ، بارها و بارها جمعیت باخرز را دچار دگرگونی نموده است. از سوی دیگر باخرز یکی از قدیمی ترین نقاط جمعیتی شهرستان محسوب می شود بطوریکه تا سال 1368 به عنوان یک روستا و مرکز دهستان بالا ولایت ایفای نقش می نموده که در سال 1369 دهستان بالا ولایت به بخش باخرز ارتقاء یافته و روستای شهر نو در سال 1372 رسماً به شهر باخرز تبدیل گردیده شهر باخرز به عنوان دومین نقطه شهری در شهرستان تایباد بشمار می رود که در نیمه غربی شهرستان در کنار رودخانه روسی در جلگه باخرز واقع شده است ، این شهر مرکزیت بیش از 50 روستا را عهده دار می باشد و در مسیر جاده ارتباطی تایباد به تربت حیدریه واقع شده است . این شهر با توجه به موقعیت خوب آب و هوایی در محاصره سرزمینهای حاصل خیز و باغات سرسبز قرارداردو جزء شهرهای خوش آب و هوای نیمه شرقی کشور محسوب می شود

v ویژگیهای طبیعی


ü موقعیت جغرافیایی وتقسیمات سیاسی:

شهر باخرز در عرض جغرافیایی (12 35 ) شمالی و طول جغرافیایی ( 19 60 ) شرقی واقع شده است . این شهر در در ارتفاع 1279 متری از سطح دریا استقرار دارد . شهر باخرز از شمال با فاصله 45 کیلومتر به تربت جام متصل می شود، از سمت جنوب ، ارتفاعات باخرز و روستاهای کوهستانی و خوش آب و هوای ارزنه ، ارخود و کردیان منتهی می شود . از سمت غرب با فاصله 75 کیلومتری به شهر تربت حیدریه مرتبط می شود . شهر باخرز از سمت شرق با فاصله 50 کیلومتر به شهر تایباد مرتبط می شود .

ü توپوگرافی ( پستی و بلندی ):

وضعیت شهر باخرز از نظر طبیعی و نحوه استقرار شهر، اساساً در دامنه یک رشته از کوه های جنوبی منطقه قرار دارد . این رشته ارتفاعات که بنام ارتفاعات باخرز نامیده می شود در امتداد شمال غرب جنوب شرق و ادامه رشته جنوبی کوههای کوه سرخ در 70 کیلومتری شرق تربت حیدریه است که شهرستان تایباد را از شهرستان خواف جدا می سازد . بلندترین قلل این رشته کوه عبارتند از تورانه ، زرداب، سفید کوه، کوه سنگی ، کوه آبقه ، قله کوه باخرز در بخش جنوبی شهر قرار دارد و، شهر باخرز در دامنه آن گسترده است ، این کوه 1755 متر ارتفاع دارد.

3 - آب و هوا:

شهر باخرز جزء منطقه آب و هوای خشک و نیمه خشک شمال شرقی ایران است که دارای آب و هوای نسبتاً بیابانی با زمستانهای سرد و تابستانهای گرم است . میزان بارندگی بین 250 تا 300 میلی متر می باشد ، فصل بارندگی از اواخر مهر شروع شده و در اوخر فروردین ماه به پایان می رسد.


- پوشش گیاهی :

شهر باخرز در یک موقعیت نیم کوهستانی در منطقه نیم خشک واقع شده است ، اطراف شهر اراضی حاصل خیز و مرغوبی وجود دارد . تا سال 1371 به عنوان یک روستا ایفای نقش می نموده و فعالیت اصلی مردم کشاورزی و باغداری بوده است . قنوات پر آب نیز در اطراف شهر جهت آبیاری مزارع و باغات وجود دارد. بنابراین اراضی حاشیه شهر در نیمه جنوب و جنوب شرقی به کشت دیم گندم و جو و مراتع که پوشیده از گیاهان درضه ، خارشتری ، اسپند، گون، قیچ و جارو می باشد. اراضی حاشیه شمالی و غربی بیشتر به کشت زعفران و محصولات آبی مثل گندم ، جو، چغندر، اختصاص یافته است. اراضی حاشیه جنوب غربی بیشتر به باغات میوه اختصاص یافته که مساحت قابل توجهی را اشغال نموده است، منابع طیبعی پارک جنگلی را به وسعت 18 هکتار در حاشیه غربی شهر ایجاد نموده است در فضاهای داخل شهر مساحتی حدود 26 هکتار به باغات میوه اختصاص دارد که فضای سبز بسیار خوبی را ایجاد نموده است

- ویژگیهای اجتماعی فرهنگی:

1-2-وجه تسمیه:

باخرز به جای اینکه به یک شهر یا آبادی گفته شود ، از قدیم الایام به محدوده وسیعی بین هرات و نیشابور اطلاق می گردید. در اغلب منابع جغرافیایی عمدتاً این نام برای معرفی یکی از آبادی های قابل توجه باخرز یعنی مالین و حومه آن بکار رفته است. پس از ویرانی مالین آبادی های پراکنده در اطراف خرابه های شهر با اهمیت مالین استقرار یافته که با وجود آن که هر یک بنام خاصی معروف بوده اند ، اما به مجموعه آنها باخرز می گفتند و این نام بعدها با اتحاد این آبادیها باخرز نام گرفت که با شروع اقدامات عمرانی دوره های معاصر به شهر نو شهرت یافت . اما هیچگاه نام اصیل باخرز را برای همیشه از خود دور نساخت و نهایتاً در سالهای اخیر به همان اهمیت گذشته بازگشته است.

در فرهنگ آنندراج آمده است که باخرز... نام قصبه ای است از خراسان در طرف غرب هرات و مسکن اصلی هزاره است ... نام این ناحیه در متون تاریخی به صورت باد هزره( گواخرز و باخرز) نیز آورده شده است . یاقوت حموی در این خصوص چنین نوشته است، باخرز اصل آن به زبان پهلوی باد هزره بوده است زیرا آنجا وزیدن گاه بادهاست . در دوره قاجاریه برخی از مورخین توصیف نسبتاً خوبی از باخرز به دست می دهند ، از جمله می توان از اعتماد السلطنه ، شیروانی ، چارلز ادوارد، ییت و مک گرگور نام برد. شیروانی چنین نوشته است : باخرز : ولایتی است خوش آب و هوا و هوایش دلکش و مشتمل است بر پنجاه پاره قریه آباد ، مردمش حنفی اعتقاد ، اکثر قرایش در میان جبال و طرف مشرق هرات واقع است و سمت شمالیش واسع و از طرف هزاره محمد خان نامی شهری وسط آنجا بنا نموده و موسوم به نوشهر ( شهر نو) ساخته ، عمارات خوب و قصورات مرغوب در ان شهر طرح انداخته ، مشتمل است تخمیناً بر هزار باب خانه و انواع نواکه و جبوب در ان دیار به عالیت خوب نماید ، قدیم الزمان ارباب فضل و ایقان از آن مکان برخاسته اند.

- 2 تحولات جمعیت:

شهر باخرز بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 دارای 7396 نفر جمعیت می باشد از این تعداد3876 نفر مرد و 3520 نفر زن می باشد ،، نسبت جنسی شهری 1/110 نفر می باشد. به عبارت دیگر در مقابل هر 100 نفر زن تعداد 1/110 نفر مرد وجود دارد

. تعداد خانوار ساکن در سال 1385 در شهر باخرز 1665 خانوار و بعد خانوار 44/4 نفر می باشد . بر اساس سرشماری آبان ماه 1375 این شهر دارای 6175 نفر جمعیت شامل 3051 نفر مرد و و 3124 نفر زن بوده است که در قالب 1258 خانوار زندگی می کرده اند، بر اساس این ارقام در مقابل هر 100 نفر زن 98 نفر مرد در این شهر وجود داشته است که نسبت به جنسی در سال 1385 تفاوت فاحشی را نشان می دهد. جمعیت شهر در سال 1345 تعداد 2646 نفر ثبت شده است که در سال 1355 به 2966 نفر رسیده است که نرخ رشد این دوره ده ساله معادل 1/1 درصد در سال می باشد جمعیت شهر در سال 1365 به تعداد 6152 نفر می رسد که نرخ رشدی معادل 1/6 درصد است و در سال 1375 نرخ رشد سالانه جمعیت نزدیک 03/ درصد است به عبارت دیگر جمعیت این دوره دارای شرایط مهاجر فرستی بوده است . یکی از مهمترین دلائل اصلی مهاجرت ناامنی حاکم بر شرق کشور در این دوره بوده است . نرخ رشد جمعیت شهر در دوره 10 ساله 85-75 حدود 97/1 درصد می باشد که گویای رونق دوباره زندگی شهری است

جاذبه هاي گردشگري باخرز

1- مقبره شيخ عبدالله

اين مقبره در نزديكي و روبروي قلعه تاريخي مالين است . اين مقبره منتسب به فرزند شيخ جام است .

2- مقبره شيخ تاجدار

اين مقبره در دامنه كوههاي شهر باخرز است .

3- دره زيبا و ييلاقي ارزنه

4- منطقه ييلاقي درخت جوز . 5 كيلومتري در ه ارزنه

5- مقبره جلال الدين در نزديكي دره ارزنه




کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟
آماربازدیدکنندگان